back 

Bohemian Rhapsody
Music & Lyrics: Freddie Mercury

Op A Night At The Opera (1975) staat een aria van 5 minuten en 55 seconden. Hij tekent voor de eerste, officiële nummer 1 hit van Queen. Bohemian Rhapsody wekt nochtans aanvankelijk tegenstrijdige meningen op bij critici, maar fans alom jubelen het magnum opus van Freddie Mercury de ether en de geschiedenis in. Niemand kan immers nadien nog om de pracht en praal van de excentrieke zanger heen. Zelfs na zijn schielijk overlijden, in 1991, spreekt dit eerste meesterwerk een nieuwe generatie muziekliefhebbers aan, naar aanleiding van de rerelease op de soundtrack van Wayne's World (1992). Tot vandaag strijdt het nummer dan ook steevast om de hoogste plaats in de Top 100 Aller Tijden.

Helmut: "Bohemian Rhapsody staat ook in mijn Top 5 Aller Tijden. Geniaal. Zoals Freddie Mercury. Vreemd is evenwel het inzicht, zoveel jaren later, hoezeer dit nummer in de buurt komt van een belijdenissong, een onrechtstreekse outing aan het adres van zijn moeder."

Hotel California
Music & Lyrics: Don Felder, Donald Henley & Glenn Frey

The Flying Burrito Brothers noch Poco slagen in hun opzet een huwelijk te smeden tussen country en rock. The Eagles maken midden jaren zeventig net daar hun handelsmerk van. In deze band waar het ene ego al groter is dan het andere, is 1976 het jaar van Don Henley. De drummer is de grote schepper van het concept achter Hotel California, de plaat bij uitstek van The Eagles De staat van het Beverly Hills Hotel wijst vèr over zichzelf uit, naar de toestand in Hollywood, naar het leven in Californië, en meer nog naar het reilen en zeilen in het Westerse kapitalisme in het algemeen.

Helmut: "En zo gaat Hotel California evenzeer over onze geest en onze driften, als over het huis van de meest vunzige orgiën dat er in beschreven wordt. Daarom heb ik ervoor gekozen de nadruk te leggen op de verteltrant, zodat schitterende zinnen oplichten. We are all just prisoners here, of our own device. Gevangenen van onze lusten? Schitterend, toch?!"

Zwarte kleren, donkere bril, brylcreemkuif. Een imposante tragiek in ogenschijnlijk simpele songs. Over eenzaamheid en romantiek. The Big O, Roy Orbison, is zonder discussie de Caruso van de rock¹n¹roll, door Elvis Presley in de jaren zestig uitgeroepen tot "de grootste zanger van ons allen". In de jaren tachtig, tot aan zijn dood op 52-jarige leeftijd in 1988, een Travelling Wilbury aan de zijde van George Harrison, Tom Petty, Bob Dylan en Jeff Lynn. In de tussenjaren zeventig herstellende van de pijn, waarover hij zoveel ijzingwekkende songs geschreven heeft.

Helmut: "Met zijn typische stem was Orbison een weergaloos schepper van melancholische songs. Maar het is toch vooral Crying in de van dramatiek doortrokken versie van Don McLean (1980) die mij bekoort."

De jongens van Procol Harum doen aanvankelijk alsof hun neus bloedt, wanneer zij in 1967 de wereld stormenderhand veroveren met A Whiter Shade Of Pale. Eén der beste en meest lyrische popsongs ooit is echter onmiskenbaar schatplichtig aan Air for the G-String, ook wel bekend als de Orkestsuite N°3 of Ouverture in D van, jawel, Johann Sebastian Bach (1685-1750). Vooral het arrangement van de Duitse violist August Wilhelmj, zoals opgetekend in 1871, heeft Gary Brooker als leidraad gediend.

Helmut: "Ik heb altijd de neiging schimmen te zien als ik die onversneden psychedelische tekst hoor. Maar met het instrumentale, orchestrale, ronduit Bachiaanse intermezzo gaan we resoluut terug naar de oorsprong van ons Classic avontuur."

Niemand weet waar The House Of The Rising Sun staat of stond. Is het overigens een huis van lichte zeden of integendeel een huis van bewaring? Feit is alleszins dat er Houses Of The Rising Sun zat zijn in het New Orleans van voor Wereldoorlog I. Wanneer het deuntje dat verwant is aan Lord Barnard And Lady Musgrove, een folksong uit Suffolk in Engeland, dan ook toegeschreven wordt aan Ashley & Foster gaat het om de sinds 1934 bekende opname van wat ongetwijfeld een black blues traditional is, als zodanig ook bekend als The Rising Sun Blues. Woodie Guthrie zet eind jaren vijftig vervolgens de deur wagenwijd open voor Bob Dylan (1962), Marianne Faithfull (1964), Joan Baez (1965), Nina Simone (1966), Dolly Parton (1981), Frank "Fad Gdget" Tovey (1989), Tracy Chapman (1990) en zovele anderen, onder wie vanzelfsprekend The Animals (1964) ieders herinnering vervullen.

Helmut: "Om te laten voelen dat je pijn lijdt, moet je niet per se roepen. Door The House Of The Rising Sun als een trage wals te benaderen, wekken we de indruk dat een troubadour het verhaal vertelt. In dit geval is dat verhaal niet zo uitgesproken mystiek, maar wel beklijvend."

Wanneer in december 1967 het vliegtuig met The Bar-Keys aan boord crasht, sterft in één adem ook een sleutelfiguur van de Memphis soul, een man die dankzij Booker T & The MG's zijn doorbaak beleeft en door de Rolling Stones op handen gedragen wordt. Otis Redding is 26 en (Sittin' On) The Dock Of The Bay verzekert hem postuum alsnog van zijn eerste nummer 1.

Helmut: "Aan zo'n schitterend nummer mag je niet raken! En toch heb ik dit zonder schroom op mijn manier gedaan. Ik fluit bijvoorbeeld niet. Maar in de gitaar hoor je wel de meeuwen zingen. Dwarsfluitjes laten de golven kabbelen. De zee ruist in de melodie. Langoureus zingen over niets doen, je de vraag stellen wat de zin is van wat we doen, beseffen dat niets ooit verandert en de schouders ophalen tegen al wie je komt vertellen wat gedaan. Ik vind dit zo mooi!"

Al in 1967 - in een poging religie, rock en Rimsky-Korsakov met elkaar te verzoenen - komt het London Festival Orchestra onder leiding van Peter Knight er aan te pas om de artistieke aspiraties van The Moody Blues vorm te geven. Het is de tijd van omwentelingen, van Pet Sounds en Sgt. Peppers. The Moody Blues maken met Days Of Future Passed een popopera met een historische finale: Nigths In White Satin, een jaar eerder in amper vier minuten uit de pen van zanger/gitarist Justin Hayward gevloeid.

Helmut: "Zo'n mooi liedje, zo sfeervol. En overeenkomstig de tijdsgeest onthult het een zin voor mystiek die het meteen ook een tijdloos karakter verschaft. Maar, vooral, Nights In White Satin gaat in golven, zoals dat hoort met nachten in wit satijn."

Brandy gaat over een verloren gelopen hond, Mandy over een teloor gegane liefde. Het is dan ook niet het Scott English origineel uit 1972, maar de Barry Manilow adaptatie die in 1975 een Amerikaanse nummer 1 wordt.

Helmut: "Tot ik het arrangement van Wim Bohets hoorde, was ik geen onvoorwaardelijke fan van deze song. Maar onze akoestische gitaar, waar een piano was, maakt Mandy zoveel intiemer en vatbaarder voor een innemend crescendo. Zo is het één van mijn favorieten van Pop Classics In Symphony geworden. Een kippenvelmoment. Omdat het zeer konkreet, haast tastbaar invult hoe een liefde kapot gaat aan de wereld en alles dat in de weg staat."

Wanneer producers Quin Ivy en Marlin Greene in een club de goedlachse Percy Sledge Why Did You Leave Me Baby horen vertolken, hebben ze maar één vraag: Dit verdient een betere tekst, toch? Pas veel later begint het juridische getouwtrek om royalties, in welke mate Percy Sledge zelf de hartverscheurende tekst van When A Man Loves A Woman verzint op de tonen van bassist Lewis en toetsenist Wright. Hoe dan ook, een kwarteeuw na het origineel uit 1966, scoort ene Michael Bolton er opnieuw een Amerikaanse nummer 1 mee.

Helmut: "When A Man Loves A Woman is een onweerstaanbaar gezellige plakker met de eeuwige boodschap: liefde is blind. Over zichzelf verliezen en dat tegen beter weten in altijd weer opnieuw doen."

Niet later dan in 1855 wordt deze melodie voor het eerst gepubliceerd, zij het zonder titel maar met de vermelding dat ene Jane Ross uit Derry het publiek maakt. Vandaar heette het al snel Londonderry Air of Air from County Derry. Een halve eeuw later echter schrijft Fred Weatherly er een libretto op, slechts aangewezen voor wie goed bij stem is. Sinds de eerste opname door Ernestine Schumann-Heink in 1918, is het derhalve slechts door de allergrootsten vereeuwigd: van de Ierse tenor John MacCormack (1920) over Glen Miller (1940) en Bing Crosby (1947), Harry belafonte (1957), Jim Reeves (1961), Count Basie (1962), Jerry Lee Lewis (1963), Patti LaBelle (1964) en Jackie Wilson (1965), tot Thin Lizzy (1979) en, jawel, Helmut Lotti, op diens Helmut Lotti goes Classic, The Final Edition (1998).

Helmut: "Intrigerend toch, hoe niemand weet wie die Danny eigenlijk is. Zomaar een jongetje, een zoon, een vriendje, een bloedbroeder, een lief? Wie zal het zeggen? Maar dat verklaart wellicht het veelvuldig gebruik van deze song bij velerlei gelegenheden. Ik vind misschien vooral Mario Lanza's Danny Boy beklijvend. Maar ik wil er nog een versie aan toevoegen. In duet met Sir Cliff Richard. Danny Boy is nog nooit tot een duet herschreven. Die bijzondere aanpak samen met een reus uit de popgeschiedenis mogen voltooien, doet mij gloeien van trots."

Ondanks het vertrek van Graham Nash blijven The Hollies eind jaren zestig onverstoorbaar hits scoren, zoals met He Ain't Heavy, He's My Brother, dat later ook nog een resem anderen tot een cover verleidt, zoals Neil Diamond (1970), Olivia Newton-John (1976), The Housemartins (1986) of Bill Medley (1988, in de film Rambo III).

Helmut: "Waarom zou je onderweg je krachten niet delen met de zwakkere en hem even op sleeptouw nemen? Met zo'n thema moèt je wel een harmonie uitwerken, met glissando stemmetjes, zoals The Hollies dat gedaan hebben."

De identieke tweeling Paul en Barry Ryan oogsten in hun tienerjaren wat gezamenlijke succesjes, vooraleer ieder zijns weegs gaat. Paul wil op het achterplan songs schrijven, Barry treedt op de voorgrond. Met die nieuwe manier van samenwerken is het meteen raak in oktober 1968. Barry's eerste "solo-hit" Eloise is een toonbeeld van een doorwrochte popsong, die in 1986 zelfs de opmerkelijke goedkeuring kan wegdragen van The Damned, een punkband.

Helmut: "Ik heb een voorliefde voor dit soort ongegeneerd pompeuze pathos, waarin je het koor van het Russische Rode Leger haast hoort meemarcheren onder stevige aanvoering van Meat Loaf. Nu goed, vandaag de dag klinkt het originele Eloise enigszins gedateerd. Het was nog de tijd van alles samen in één keer op tape. Het mag nu best wat strakker, wat minder chaotisch, een bruggetje minder, een refreintje meer. Al blijft het natuurlijk onverminderd een verhaal van iemand die helemaal gek wordt van liefde en dat uitschreeuwt."

Proud Mary duikt als één der rariteiten uit de popgeschiedenis steevast op in quizzen. De hit uit 1969 is namelijk een uitzonderlijke millionseller, want samen met Born On The Bayou een single met een dubbele A-kant. Voor alle duidelijkheid: die hit staat daar en dan op rekening van C.C.R. ofte voluit Creedence Clearwater Revival.

Helmut: "Ah, dat nummer van Ike & Tina Turner! Is ongetwijfeld ieders eerste reactie. Ik heb het meer begrepen op het origineel van C.C.R. Daarom hebben we er een lekker dikke swing aan gegeven, die de boot pompeus van wal laat steken. Ik wil dat gigantische schip met die enorme schepraderen in al haar weelderige overdaad zien vertrekken en in gang trekken. Dat aanzwengelen màg niet te snel gebeuren en evenmin doldraaien. Je moet kunnen blijven dansen. Wat bij deze versie best mogelijk is, want het is bijna disco."

Het origineel uit 1972 verdwijnt in een oogopslag in volslagen vergetelheid wanneer drie jaar later Rod Stewart Sailing ongenaakbaar in de hitparades katapulteert. De drinkebroer met de schuurpapieren stem staat dan op splitten met The Faces en op trouwen met Britt Ekland.

Helmut: "Eigenlijk gebeurt er niets tastbaars in dat nummer, behalve een tentoonspreiden van wijdsheid. Een luisteraar staat al snel voor de vraag of de ik-figuur nu naar God of gewoon naar huis wilt. Maar net dat maakt het leuk om er met een kinderkoor mee aan de slag te gaan."