back 

Quizas, Quizas, Quizas
Music & Lyrics: Oswaldo Farrés

Iemand een salondansje? Het is 1949. Precies. Quizas, Quizas, Quizas, gezongen door de legendarische Doris Day, figureert in de film Strictly Ballroom. Maar Day - de blazers in aanslag - leent haar stem enkel voor de Engelstalige versie: Perhaps, Perhaps, Perhaps. Die Angelsaksische vlag dekt ook de naar zekerheid hunkerende lading voor de al even legendarische Nat King Cole en The Stargazers. In datzelfde jaar 1949 notabene! Liefst driemaal dezelfde titel! Maar leg ze naast elkaar en je hebt drie songs. En doe er meteen nog maar een vierde bij. Want twee jaar eerder schenkt Jan Mazurus het Spaanse Quizas, Quizas, Quizas van de hand van Oswaldo Farrés aan de wereld. Het is naar deze originele versie dat Helmut teruggrijpt om de toon te zetten. Zelfverzekerd, ondanks de misschien, misschien, misschien aard van de tekst.

Quien Sera
Music & Lyrics: Pablo Ruiz Beltràn

En nog zwelgt Helmut even in de ondoorgrondelijke wegen van de liefde. Zwierig, want met deze tango kan het niet fout lopen. Je ziet hem gedanst worden. Strak. Trots. Een fierheid die de verlegenheid verhult, als was het een mantel der liefde. Het hoofd geheven, onvervaard de arm om het geliefde middel. Ah, zoals Helmut het zingt, is deze Quien Sera een hart onder de riem voor al wie vertwijfeld op de ware wacht. Ooit komt gewis uitsluitsel op de vraag Quien Sera, wie zal het zijn die van mij houden zal, wie zal het zijn?

Het is de Engelse versie van deze Spaanse evergreen die wereldberoemd werd toen in 1971 Perry Como er een hit mee scoorde onder de titel It's impossible, één van Helmut's lievelingsliedjes. Maar Helmut grijpt terug naar de originele Spaanse vertolking van Somos Novios van Manzanero. In SomosNovios zet deze Mexicaan in enkele eenvoudige bewoordingen de essentie van een koppeltje verloofden neer. Er is veel eensgezindheid in alle stilzwijgendheid, "zonder commentaar", maar evengoed "soms zonder reden of motief, worden we boos op elkaar". Geen mens ooit verliefd die zich daar niet in herkent.

Het is niet iets dat een doorwinterd latin lover zonder aarzelen zingt tussen To all the girls I've loved before en andere veroveringen. Want Volver bezingt niet meer of niet minder dan de eeuwige terugkeer naar de eerste geliefde. Willens nillens, alsof de liefdesgod eigenlijk een plaaggeest is. Want hoewel de vergetelheid met het verstrijken van de jaren de oude illusies teniet doet, verhult ze steeds ook een laatste sprankeltje hoop. Helmuts vibrato in de stem is dan ook gepast.

In Cucurrucucu Paloma weerklinkt de wanhoop, de treurnis en miserie om het heengaan van de geliefde. Waarheen is niet meteen gespecificeerd, maar "zij" laat wel het huis verlaten achter, "met de deuren vierkant open". En de koerende duif is alles wat er rest van haar, de duif staat immers symbool voor haar ziel. Helmut Lotti, met het gevoel dat hij wederom in zijn vertolking legt, wekt de indruk de duif en dus haar ziel terug te roepen, misschien zelfs terug te winnen.

De Maria Elena van wie sprake is niet de eerste de beste aanbedene. Lorenzo Barcelata schreef en vertolkte deze serenade in 1940 voor first lady mevrouw Pontes Gil, de toenmalige president van Mexico. Maar van alleenrecht op de liefdesbetuiging kwam niets in het presidentiële huis. Deze wonderbaarlijke melodie kende sindsdien vele aanbidders. Denk aan het leven, de passie en de liefde er in gelegd door Jimmy Dorsey, de grote Luis Mariano, Los Indios Tabajaras die er in 1963 een Europese hit aan overhielden, Ry Cooder, Sonny James, The Tail Gators... en zo neemt Helmut Lotti de fakkel over en geeft Maria Elena door.

Hoewel de Braziliaanse originele versie, gezongen door Dalva De Oliveira in 1953 de hele wereld op het spoor zette van Ave Maria No Morro, was er voor het nummer van de hand van Hervivelto Martins al snel een mooie toekomst weggelegd op het Europese vasteland. In meerdere nationale versies schrijnde dit Ave Maria van de bescheiden, eenvoudige mens van meet af aan het hart van ieder welvoelend mens. Ave Maria No Morro doet namelijk kond van de doffe ellende waarin los negros leven, in hun krotwoningen die tegen de bergwand plakken. Alleen de inktzwarte nacht dekt hen toe. Maar ook al hebben ze niets, bidden doen ze wel. Want vanuit hun woning zo bescheiden dat ze haast geen onderdak biedt, stijgt s'avonds laat wel hun smeekbede ten hemel, hun Ave Maria. Voor Helmut, getroffen door deze, ondanks alle ellende onwankelbare spiritualiteit, vervolmaakte deze "hemelse" blik op de liefde zijn idee van Latino Love Songs.

Voor Puerto Mont reist Helmut Lotti helemaal naar het zuiden van Chili, de onmetelijk lange streep land in het westen van Latijns-Amerika. Zoals de naam zegt: een havenstad. En zoals dat in dergelijke oorden gaat, is het er een komen en gaan. In het lied Puerto Mont wordt verslag gedaan van de spijt die overblijft nadat hij haar in de haven achtergelaten heeft, omdat hij zelf het ruime sop verkoos. Spijt voert hem nu terug, maar hij vreest alleen stilte te vinden waar vroeger omhelzingen aan de orde van de dag waren. Hoe diep die spijt in s'mans hart snijdt, blijkt uit iedere trilling van Helmut's stem.

Het moet zijn dat Helmut Lotti qua latin love niet aan zijn proefstuk toe is. Dit zelfgeschreven Mi Corazon is immers een onverholen huwelijksaanzoek, aan de van God gezonden zielsverwant, "tot de dood ons scheidt". Helmut toont hier niet slechts zijn inmiddels vertrouwde, feilloze gevoel voor een gedragen melodie, maar ook voor begrip van de Latijnse ziel. Héctor Islas, een in Europa wonende schrijver en muzikant die op Helmut's Latino concerten de conga- en gitaarpartijen verzorgt, schreef de treffende tekst op deze beklijvende melodie van de hand van de "meester", een moeiteloze vertaling van de oorspronkelijk Engelse tekst naar het Spaans.

Quiereme Mucho is zondermeer een standard, een evergreen en mocht dan ook op deze Latino Love Songs niet ontbreken. Roig, die met Ernesto Lecuona het eerste symfonieorkest van Havana stichtte, schreef dit liedje in 1915. Zoals dat in die tijd gebruikelijk was, verkocht hij het voor een handvol peso's aan een uitgever, die er in de daaropvolgende decennia ware schatten aan verdiende. Roig, die zijn carrière in een bioscoop begon en in het theater eindigde, stichtte in 1938 ook nog de Opera Nacional de Cuba. Maar zijn zarzuela behoren tot de populairste uit de Cubaanse lyrische muziek. Dat is vanzelfsprekend mede te danken aan het succes dat tallozen oogstten met Quiereme Mucho. Eerste in een lange rij was de grote Italiaanse tenor, auteur, componist en filmacteur Tito Schipa in 1932. Na de versie van Jimmy Dorsey, in 1941 en gezongen door Helen O'Connell en Bob Eberly, raakte het ook bekend in de Engelse vertaling: Yours. Gene Autrey bracht het in 1946 naar het witte doek, in de film Sioux City Sue. Eerder gingen ook Benny Goodman en Helen Forrest of Xavier Cugat hem vooraf, gevolgd door de onvergetelijke Vera Lynn. Maar de hoogste ogen gooide niemand minder dan Julio Iglesias die er in 1979 een nummer 1-hit mee scoorde. Recenter, in 1992, maakte ook Linda Ronstadt er nog wat moois van, in het Spaanse origineel overigens.

Van ochtendhumeur geen sprake in het opgewekt zonnige Las Mañanitas. Het is immers een dag van een dubbel feest. "Ik" zingt het uit omdat het "jouw" verjaardag is. Maar meer nog dan een Lang zal ze leven is het een liefdeslied dat het ontwaken van de dag en de geliefde viert "met hemelse muziek". En, "van alle sterren aan de hemel wil ik er jou twee geven: de eerste om jou te begroeten, de tweede om van jou afscheid te nemen". Uitbundig maar stijlvol, zoals het hoort, leeft Helmut Lotti zich hier in (uit?) als ceremoniemeester van het feesttafereel.

Incontournable, zoals de Fransen dat zouden zeggen. Amor is een eeuwig model van een liefdeslied. Andy Rabajos, beter bekend als Andy Russel, de Spaans-Mexicaanse zanger, vertolkte het in 1944 voor het eerst in de film Broadway Rhythm. Daar werd het opgepikt door de glorierijke Bing Crosby en doorgegeven aan anderen van niet minder kaliber: The Four Aces, Ben E. King, Sir Cliff Richard, Rod McKuen en de in latin love-middens al even incontournable Julio Iglesias (in 1982). In het gewaagde arrangement van Helmut Lotti en Wim Bohets krijgt dit o zo bekende liefdeslied niet slechts een meerwaarde maar vooral ook een nieuwe waarde.

Rozegeur en maneschijn, dat is liefde, jawel. Geen liefde zonder hartepijn evenwel. En soms moet er gezalfd worden, gesmeekt zelfs. Komt hij te laat thuis, dan moet ie het zelfs uitzingen voor zijn hartediefje. Geen sterveling die kan weerstaan aan de wijze waarop Helmut Lotti zich van deze smeekbede kwijt.

Samen met "huisarrangeur" Wim Bohets schreef Helmut deze zomerse melodie waarop Héctor Islas wederom de gepaste tekst schreef. In Margarita droomt Helmut Lotti van een Venezolaans eiland en zoekt hij een dansgraag lijf bij de Latijnse ziel die hem over de lippen rolt. Of liever, in opperbeste stemming vraagt hij ene senorita hem feestelijk op de heupen te werken, zodat die de uitgelaten latino swing onder de leden krijgen. "Ik wil weten wat de Latino's zo sabor, zo warmbloedig maakt." En òf dat met het betere heupwerk te maken heeft!

Wil je een omschrijving van de macho latino? Luister dan eens goed naar het hanige gedrag dat El Palomo tentoonspreidt. Enfin "hanig"?! In de mate dat een duif al even figuurlijk zijn pauwenveren toont. Want de doffer waarvan sprake is de macho pur sang wanneer hij aan de zijde van zijn duivinnetje landt. Zelfingenomen en zeker van zijn stuk spreidt hij de vleugels en zingt haar toe. En dan, in een melodieus bewijs hoe efficiënt macho gedrag kan zijn, ontspint er zich een paardans zonder weerga. Het koerende koppeltje vliegt samen uit, maakt elkaar het hof, vanop afstand én in elkaars armen, euh, vleugels. En zingt hun mooiste lied voor elkaar. Is het niet voor de pure verleiding dan wel voor dit mooiste lied dat deze El Palomo Helmut Lotti op het lijf geschreven is.

Helmut Lotti zet deze latino traditional helemaal naar zijn hand in het groot-Latijnse feestlied Hay Fiesta En La hacienda. Het tekent de perfectionistisch ingestelde artiest Lotti dat hij aan het eind van de opnamen gekomen de onweerstaanbare inspiratie kreeg om er een eigen tekst op te schrijven. Eerder afgewerkte opnamen moesten te elfder ure plaats ruimen voor dit moment van genade. Want de tekst munt uit in kernachtigheid en laat er geen twijfel over bestaan dat Hay Fiesta En La Hacienda best als slotsong van Latino Love Songs dienst doet. Want "y como hombre de verdad, Voy a beber mi tequila", of voor de Spaansonkundigen: "En als een echte man, ga ik nu mijn tequila drinken." Die heeft Helmut Lotti bij deze dan ook van harte verdiend.